🔻Het verhaal – ritsen over normen en ego
Op de snelweg naderen drie rijstroken een tunnel. Voor de tunnel blijven er nog maar twee rijstroken over. Er ontstaat filevorming. Volgens de verkeersregels moeten bestuurders pas aan het einde invoegen. Dat heet ritsen. Het is geen gunst dat je de ander voorlaat, maar een verplichting. Een bestuurder op de rechterbaan blijft wachten met de overtuiging dat iedereen zich aan dezelfde regels moet houden. Ondertussen rijden voertuigen op de linkerbaan door. Die voegen pas aan het einde in, zoals voorgeschreven. Op een gegeven moment verschuift de focus van de verkeersregel naar persoonlijke interpretatie: “er wordt voorgedrongen, nu ben ik aan de beurt, ze moeten achteraan aansluiten.”
De spanning ontstaat niet door het verkeer, maar door de gedachte hoe het zou moeten zijn. Lees verder: hoe het kan dat door weerstand een tegenreactie kan ontstaan
🔒 Deze verdieping is afgeschermd.
Om verder te lezen, koop een Dagpas. Je krijgt 24 uur toegang tot alle premium passages.
[restrict userrole=”dagpas”]
DE INGANG
De ingang is normactivatie. De gedachte “iedereen moet op z’n beurt wachten” activeert aangeleerde overtuigingen. Die overtuigingen zijn niet altijd bewust. Ze zijn gevormd door eerdere ervaringen, opvoeding, school of sociale context. Woorden als “moeten”, “altijd” en “nooit” zijn signalen van schaduwstructuur (Jung): onbewuste patronen die niet onderzocht zijn. Ze activeren het ego. Het ego wil de situatie beheersen. Het wil rechtvaardigheid afdwingen. Daardoor ontstaat spanning.
HET PERVERSE EFFECT
De bestuurder op de rechter rijbaan denkt de regels te volgen en bestempelt de ander als egoïstisch of asociaal. Door die weerstand ontstaat een tegenreactie: bumper aan bumper rijden, niemand toelaten. De persoonlijke weerstand wordt belangrijker dan de verkeersregel zelf.
DE UITLEG
De verkeersregel is duidelijk: ritsen gebeurt aan het einde. Maar de betekenis die eraan wordt gegeven, verschilt per persoon. De interpretatie van egoïstisch gedrag bepaalt de eigen reactie. Die reactie komt voort uit innerlijke weerstand. Wie zich buitengesloten voelt, kan reageren vanuit eerdere ervaringen. Er kunnen herinneringen zijn aan momenten van afwijzing, overslaan of verlies van positie. De oorzaak van de stress is niet de ander, maar het eigen patroon dat spanning veroorzaakt. Zodra zichtbaar wordt dat de interpretatie zelf de oorzaak is van de spanning, verandert de organisatie. De situatie is neutraal. De handeling hoeft niets te beschermen. De keuze wordt bewust.
SILENT SIGNALS
De houding tegenover de situatie verandert. Er ontstaat ruimte om te kiezen. Links rijden, invoegen of wachten gebeurt zonder frustratie. Het gedrag wordt niet meer gestuurd door innerlijke patronen, maar door afstemming op de feitelijke verkeersregels. Dat is het Silent Signal: de omslag van automatische reactie naar bewuste interpretatie. De betekenis verandert. Het effect verandert mee.[/restrict]